Zojuist heeft de raad de eerste termijn van de programmabegroting behandeld. Opvallend was dat veel fracties kritiek hadden op het college, dat heel veel wil, maar weinig concreet doet. Ook wat ons betreft, stelt het college verkeerde prioriteiten. Veel onderwerpen worden besproken, maar het is tijd dat het college de praktijk onder ogen ziet. En dit geldt in Delft vooral als het gaat om woningbouw, de WMO, budgethulp en de Regiotaxi.

Dit was onze inbreng vanavond:

Wij hebben niets te klagen. Wij leven in een land waar de minister van financiën de topinkomens wil aanpakken. Waar je de minister-president met Harry Potter mag vergelijken, én waar de SP de derde partij van het land is.
Wij hebben ook in Delft niets te klagen. Wij hebben een college dat de armoede aanpakt. Een college dat cultuur en milieu belangrijk vind, en dat druk bezig is de zorg zo goed mogelijk te laten verlopen. Een college dat openbaar vervoer en minder auto’s hoog in het vaandel heeft.

En toch is de SP niet tevreden. Omdat we gewoon overal tegen zijn? Omdat we niet weten wat te doen als we niets te klagen hebben? Nee.
Maar waar gaat het dan mis? Bij het stellen van prioriteiten. Bij het verschil tussen hoe een plan er op papier uit ziet, en de praktijk van alledag. Mooie woorden, tegenover echte problemen.
Voorzitter, het is tijd dat het college de praktijk onder ogen ziet.

Delft heeft net de ‘week van de armoede’ gehad, maar vanwege te kort aan mankracht en geld krijgt lang niet iedereen die het nodig heeft goede budgethulp. Delft wil graag gedifferentieerde woningbouw, maar sloopt de laatste betaalbare woningen. Delft draagt cultuur warm hart toe, maar laat een kunstenaarscollectief dat draait op vrijwilligers in de kou staan. Wij kunnen de eigen bijdrage in de zorg niet afschaffen, maar wel een enorm stadskantoor bouwen. Het college wil een autoluwe binnenstad, maar verwijdert fietsen en wil geen gratis openbaar vervoer voor ouderen. Delft is sociaal, maar staat nu al een jaar toe dat onze ouderen en gehandicapten veel te laat, niet, of onveilig vervoerd worden.
En zo zou ik nog wel even door kunnen gaan.

De SP wil vanavond voorstellen doen die weer met praktijk te maken hebben. Voorstellen die mooie woorden koppelen aan daden.

Laat ik beginnen met woningbouw. In de visie van het college heeft Delft te veel goedkope woningen en te weinig dure. Maar wat is te veel? Delft heeft inderdaad relatief veel sociale huurwoningen, wat niet gek is in een stad met een universiteit, maar niet meer dan bijvoorbeeld Rotterdam. En het is ook zeker niet makkelijk om een sociale huurwoning te vinden in Delft, je moet er over het algemeen jaren op wachten. De visie van het college lijkt eerder gebaseerd op de wens om bewoners met hogere inkomens aan de stad te binden, dan op gedegen onderzoek naar de wensen van huishoudens. Daarom moet allereerst de woonbehoefte duidelijk in kaart gebracht worden, en in beeld zijn wat mensen kúnnen betalen aan een woning. Gezien de discussies in de raad over dit onderwerp, én het feit dat hier landelijk geen onderzoek naar wordt gedaan, is daar nu totaal geen zicht op. Ik denk dus dat alle partijen onze motie over onderzoek naar woonbehoeften kunnen steunen.

Zolang die woonbehoeften niet bekend zijn moet vastgehouden worden aan de norm om bij nieuwbouw minimaal 30% sociale woningbouw te realiseren. Deze norm heeft natuurlijk weinig zin als er bij herstructurering grote hoeveelheden goedkope woningen blijven verdwijnen. Dit is bijvoorbeeld in de Bomenwijk aan de hand: het aantal sociale huurwoningen terug van ruim 600 naar minder dan 200. Als op die manier met de bestaande voorraad wordt omgegaan dan hebben we binnen de kortste keren een groot probleem. Als er sociale huurwoningen gesloopt worden, dan moeten we die bij nieuwbouw weer compenseren.

Diezelfde Bomenwijk is ook een slecht voorbeeld als het alleen om het totaal aantal woningen gaat. Om het tekort op de woningmarkt op te lossen moeten we meer bouwen, en dat betekent voor Delft dat we zullen moeten verdichten. Dit college heeft het alleen over verdichten als er opnieuw groen moet verdwijnen, en dat terwijl je door verdichting juist ruimte voor groen kan behouden.

Ook aan het groen moet meer gedacht worden, onder andere door behoud van het aantal bomen in Delft. En het aantal speelplekken voor kinderen wordt schaars. Eén op de vijf kinderen speelt niet meer op straat. Dat komt niet alleen door de televisie en computer, maar ook doordat het vaak niet meer mogelijk is. Het is niet alleen belangrijk dat er genoeg ruimte voor kinderen in de stad is, maar ook vlakbij huis moeten speelplekken zijn. Dat is momenteel in Delft niet altijd het geval. Wij dienen daarom een motie in om in elke wijk minstens 3% speelruimte te realiseren.

Voorzitter, ik noemde de week van de armoede al. Het college wil graag armoede tegengaan, volkomen terecht. Maar ook hier heeft alleen praten geen zin. De budgetwinkel heeft de wachtlijst weggewerkt, maar vooral op papier. Veel klanten worden niet geholpen omdat ze niet “saneringsrijp” zijn. Diegenen die wél in aanmerking komen moeten na een eerste gesprek ongeveer een half jaar wachten voordat ze echt geholpen worden.

In de nota ”Aanpak Schuldhulpverlening 2007–2010” wordt van alles beloofd: een integrale aanpak, investering in preventie en nazorg, en de schuldhulpverlening wordt beschikbaar voor meer mensen. Dat is goed nieuws, maar de vraag is of daar wat van terecht komt. Want het aantal klanten bij de Budgetwinkel en STOED ligt ver onder het Nederlandse gemiddelde. Alleen als er voldoende capaciteit is kunnen de mensen die nu niet bij de Budgetwinkel terecht kunnen weer geholpen worden. Wij willen dat het college de capaciteit van de gehele schuldhulpverlening bekijkt en aanvult waar nodig. Dat heeft wat ons betreft prioriteit boven de methodiekontwikkeling, die in de programmabegroting wordt genoemd. We kunnen wel blijven praten over nieuw beleid; beter kunnen we nu écht iets doen tegen armoede. Wij dienen daarom een motie in om de capaciteit in de schuldhulpverlening uit te breiden.

En behalve mensen met schulden te helpen, is het natuurlijk ook belangrijk schulden te voorkomen.Vorig jaar al, is de grens voor de bijzondere bijstand opgetrokken naar 120% van de bijstandsnorm. Een goed idee. Dit jaar, stelt het college voor deze grens te verhogen naar 130%. Een nog beter idee. Maar deze mensen komen dan nog niet in aanmerking voor het sportfonds of kwijtschelding van de gemeentelijke belastingen. En dit zijn toch ook inkomensondersteunende regelingen die noodzakelijk kunnen zijn. Ik hoor graag van het college of zij wil onderzoeken of de grens om in aanmerking te komen voor deze regelingen óók omhoog kan.

En ook op andere plekken mag er wel eens wat geld bij. In het geval van de WMO bijvoorbeeld. De SP geen voorstander van de WMO, die feitelijk een bezuinigingsmaatregel is. Goede zorg kost geld, en de SP heeft dat er voor over. Mensen moeten, professionele, maar voor hen betaalbare zorg krijgen. Mensen moeten zoveel mogelijk hun eigen keuzes kunnen maken, en mee kunnen doen in de maatschappij.

En als we mensen in Delft deze zorg willen geven, moeten we er meer geld voor over hebben. Zodat er geen eigen bijdrage gevraagd hoeft te worden, logeerfaciliteiten aangelegd kunnen worden, PGB- houders ook goede zorg kunnen inkopen, de keuze vrijheid gegarandeerd blijft, en dat het papierwerk voor mensen tot een minimum beperkt. Wij vinden de eigen bijdrage hierin het meest urgent. Mensen kiezen er niet voor om zorg nodig te hebben, en het heffen van een eigen bijdrage is daarom onterecht. Daarnaast kan het gevolg zijn dat mensen dan maar geen zorg aanvragen, die ze wel nodig hebben. Daarom dienen we een motie in om extra geld te reserveren voor het afschaffen van de eigen bijdrage.

Voorzitter, prioriteiten stellen. Het vervoer in Delft is een goed voorbeeld van hoe dat fout gaat. De binnenstad moet autoluw zijn, en goed streven, maar vervolgens worden fietsers gepest, omdat ze hun fiets kwijt kunnen raken als ze hem niet helemaal goed kunnen parkeren op het station. De proef met gratis openbaar vervoer op zaterdag is zogenaamd ‘mislukt’, omdat er te weinig mensen aan mee deden.

Betaalbaar of gratis openbaar vervoer is niet alleen een manier om mensen over te halen te gaan winkelen of de auto te laten staan. Zeker voor mensen met een krappe beurs, een handicap en ouderen is het een manier om aan de samenleven deel te kunnen nemen. Goedlopend vervoer is een voorwaarde voor een sociale gemeente.

De huidige uitvoering van de RegioTaxi heeft niets meer met fatsoen te maken. De cijfers zeggen dat het nu beter gaat, maar de praktijk is anders. De SP krijgt nog dagelijks verschrikkelijke verhalen te horen over taxi’s die niet komen, onbeschoft personeel, onveilige situaties en ga zo maar door. Het college heeft zich blijkbaar in een contract gewurmd waar het niet meer onderuit kan. Anders dan de gemeente Westland, die waarschijnlijk stopt en op een andere manier van vervoer over gaat, blijft Delft het braafste jongetje van de klas en doet alles om zich aan het contract te houden.

Tot slot wil ik het over binnenstad en cultuur hebben.
De SP is verheugd te zien naar aanleiding van onze motie vorig jaar inmiddels geld is gereserveerd voor het gratis opstellen van de gemeentemusea. Maar daarnaast is er vorig jaar een motie met algemene stemmen aangenomen om kunstenaarscollectief De Sigarenfabriek, ik citeer, “actief te ondersteunen bij het vinden van een passende en betaalbare oplossing met betrekking tot een nieuwe locatie.” Het college heeft geen voorstel gedaan dat betaalbaar was voor De Sigarenfabriek, en daarmee volgens ons de motie niet uitgevoerd. Graag een reactie van het college.

Tot slot is de SP geen voorstander van cameratoezicht: camera’s het verplaatsen het probleem eerder dan dat ze het oplossen. Als de veiligheid in de binnenstad te wensen over laat, dan moeten er meer agenten komen. Camera’s moeten pas ingezet worden als het echt niet anders kan. Heeft het college geprobeerd meer agenten in de binnenstad te krijgen?

Voorzitter. Dit zijn ónze prioriteiten. Dit zijn de onderwerpen waarbinnen we Delft kunnen verbeteren, zodat de praktijk gaat lijken op de theorie. En dat kost geld, ja. Maar kijk een naar de sluipende besluitvorming rond het stadskantoor. Het principebesluit is genomen op een moment dat de consequenties in de verste verte niet waren te overzien. Nu wordt duidelijk dat als de raad “ja“ zegt tegen dit prestigeproject, we een enorme hoeveelheid geld over de balk smijten. In de begroting die nu voorligt is er nog relatief weinig van te zien, maar dat is alleen omdat het college het probleem voor zich uit schuift. Het nieuwe stadskantoor betekent dat we over de komende 40–50 jaar ruim € 80 miljoen moeten inleveren. Dat geeft aan waar de prioriteiten van dit college liggen.

En die liggen blijkbaar niet bij armoedebestrijding of schuldhulpverlening, bij betaalbare woningen of fatsoenlijk vervoer en zorg.