Gisteravond de eerste termijn van de programmabegroting, de ‘algemene beschouwingen’ van de gemeenteraad. En zoals gebruikelijk komt eerst de raad aan het woord. Alle fractievoorzitter houden namens hun partij een voor een een inbreng en doen voorstellen hoe het in hun ogen anders kan (of moet). Daarna komt het college aan het woord en die reageert op de vragen en voorstellen.

Maar gisteravond iets nieuws. Het college besloot NIET te reageren. Vreemd, is het niet de bedoeling dat er een debat komt over de verschillende inzichten? De begroting is immers een stuk dat aan de raad wordt voorgelegd en over mogelijke wijzigingen houd je een debat. De burgemeester deed de toezegging dat het college haar uiterste best ging doen om voor dinsdag (dan is de tweede termijn) schriftelijk te reageren. Weg debat.

Hieronder de inbreng van de SP:.

De SP wil oorlog. Maar dan ook echt. Wij willen oorlog tegen armoede. Het is niet vijf voor 12, maar vijf over 12. Voor mensen die op de voedselbank zijn aangewezen, voor werkende mensen die maar net aan, maar steeds vaker net niet het hoofd boven water kunnen houden, voor ouderen voor wie de AOW amper meer toereikend is. Wij willen hier vandaag voorstellen doen om de armoede te lijf te gaan. Maar voor ik die voorstellen doe, wil ik als eerste wethouder Bolten een compliment geven. Ik begrijp uit talloze gesprekken die de SP fractie met mensen uit het veld heeft gevoerd dat er onder haar leiding meer geluisterd wordt. Dat het niet altijd zaken oplost is natuurlijk jammer, maar ik wil haar vanaf deze plaats complimenteren met haar open houding.

Mijn eerste voorstel is het alsnog uitvoeren van de motie die vorig jaar door SP en VVD is ingediend en met algemene stemmen is aangenomen. Die van de budgetbuddy’s. De motie niet is uitgevoerd, althans niet zoals de raad destijds bedoelde. Wij willen dat onder leiding van de wethouder de concrete problemen van mensen worden aangepakt. Zoals Spekman in Utrecht, huis aan huis bij mensen die het niet meer redden. Kiep de schoenendoos om, gooi de vuilniszak met post leeg. En help mensen op weg. Vertel ze waar ze recht op hebben, help mensen die door alle bomen het bos niet meer zien met het invullen van formulieren. Benader mensen actief en zorg dat ze in ieder geval gebruik maken van de regelingen die er zijn. Graag reactie van het college.

Ik maak me in dit verband zorgen over de werkwijze van Duit. Medewerkers vertelde ons dat ze bij iedereen die dat vraagt langs gaan, tot zover prima. Maar zorgelijk vind ik dat – en dit een letterlijk citaat – ‘als we wat minder aanmeldingen hebben dan gooien we wat folders her en der in de bus en dan zitten we weer weken vol’. Ik wil graag een reactie van het college. Deze manier van werken lijkt mij namelijk geen structurele aanpak van armoedeproblematiek en het zou er op kunnen duiden dat er meer vraag dan aanbod is, maar mensen niet altijd uit zichzelf DUIT kunnen vinden. Ik dien hierover een motie in.

Is het met een perfecte budgetbegeleiding dan opgelost? Nee, die illusie heb ik niet. Feit blijft dat mensen op of onder het minimum structureel te weinig inkomsten hebben om de vaste lasten te betalen. Een derde van de mensen die in Nederland onder de armoede grens zit, werkt. Dus de eenzijdige benadering van dit college die zich richt op werk eerst, of work first zoals je dat dan hoort te noemen, lost de problemen van mensen niet op. Het lost de problemen van de mensen die werken en kopje onder gaan niet op. Van de bijstand naar de working poor. Er moet dus meer gebeuren. En daar is geen eenduidige formule voor te bedenken. Als eerste moeten de vaste lasten omlaag. Daar zit volgens het Sociaal Cultureel Planbureau voor grote groepen mensen de kneep.

Heel concreet de huren moeten omlaag of op zijn minst niet meer stijgen. En dat betekent dus: niet slopen van de sociale woningvoorraad. En meer dan 15% sociale huur bouwen in wijken die nieuw opgezet worden. In de Bomenwijk komen minder huizen terug en van bijna geheel sociale huur wordt het nu waarschijnlijk nog geen 40%. En het college moet nu toch eens echt ophouden met dat geklets over scheefwonen. Ik heb in dit verband Professor Boelhouwer van de TU al eens aangehaald. Maar ook professor Conijn, voorzitter van het Centraal Fonds Volkshuisvesting zegt zelfs letterlijk: ‘Het aantal huishoudens dat al lang in hetzelfde huis woont met een lage huur is zo’n 100.000, moeten we daarvan wakker liggen? Scheefwonen zie ik niet als een groot maatschappelijk probleem. – einde citaat – Niemand, behalve het huidige kabinet en dit college ziet scheefwonen als een probleem.

Niet slopen, maar ook beter onderhoud van huizen, opdat ook de energiekosten omlaag kunnen. We moeten de woningcorporaties dus houden aan haar onderhoudsplicht en niet meegaan in iedere sloopkick. Dat vereist in ieder geval een college met lef. In de Casimirstraat zijn grootse plannen. Een groot blok met betaalbare woningen moet gesloopt worden. De corporatie treft alle voorbereidingen voor sloop. Maar pas op het laatste moment, als feitelijk alleen de sloopkogel nog ontbreekt wordt de gemeente pas ingeschakeld. Kun je dan als gemeente nog zeggen, we geven geen vergunning? Wat mij betreft wel overigens. Maar richting bewoners die dan al maanden in onzekerheid zitten is het niet fair dat de gemeente niet eerder laat weten geen toestemming te geven voor sloop. En dat de corporatie tot onderhoud moet overgaan. Ik wil graag een reactie van het college en een antwoord op de vraag: wanneer gaan we de corporaties houden aan hun onderhoudsplicht en niet steeds sloop als antwoord op alle problemen toestaan.

Wat wij ook nodig hebben is een college met een rechte rug. Zolang wij opgescheept zitten met dat stelletje daar in Den Haag, dat totaal meedogenloos, zonder compassie, zonder zicht op wat er werkelijk gebeurt het ene verbod na het andere over de gemeenten stort, moet Delft er lak aan hebben. Delft heeft zorgplicht en Delft moet zich daar aan houden. En ik vind de wettelijke zorgplicht belangrijker dan het verbod op categoriale bijstand, om maar eens wat te noemen. Delft heeft in de historie vaak een voortrekkersrol gehad. Ik noem de vrouwenemancipatie, de beroemdste asielzoeker van Nederland, die kwam uit Breda en vond veiligheid in Delft. Niet heel lang overigens, ene Baltasar G. maakte er een eind aan. Maar laten we die rol nu weer nemen. Soms moet je lak hebben aan wat ze daar in Den Haag verzinnen.

Ik heb nog een paar vragen naar aanleiding van de lokale monitor, werk en inkomen van het FNV van februari dit jaar:

Het aanschrijven van ouderen met een onvolledige AOW gebeurt in iets minder dan een op de vijf gemeenten. Delft heeft op die kwestie aangegeven aan dat zij wel van plan is om dit in te voeren. Simpele vraag: gebeurt dit al? Dat is me niet helemaal duidelijk.

Iets meer dan een op de tien gemeenten hanteert een maximumbedrag dat per werkzoekende aan scholing mag worden uitgegeven. Dit bedrag varieert van 300 tot 7.000 euro, het gemiddelde ligt op 3.445 euro. De gemeente Delft hanteert een maximum van 2.250, Waarom zo laag? Zeker als je je bedenkt dat opleiding wel een van de oplossingen voor armoede kan zijn.

Volgens de lokale monitor werk en inkomen, van FNV is het gemiddeld aantal dagen tussen de aanvraag van een uitkering en de beslissing in Delft langer dan zes weken. Wanneer gaan we hier nu eens iets aan doen? Zeker nu er een wetsvoorstel bij de raad van staten ligt om de termijn te bekorten naar vier weken. De SP dient hierover een amendement in.

Er zijn nog veel zaken waar ik het over wil hebben. Alcoholgebruik onder jongeren, Cultuur, ‘De bezoekvrouwen’, en ook de daklozenopvang. Als eerste een voorstel in de categorie beter goed gejat dan slecht bedacht. De politie in Deventer levert dronken kinderen onder de 16 jaar thuis af, als de ouders een afspraak maken bij alcoholhulpverlening wordt de boete kwijtgescholden. Prima idee dacht ik zo, ik hoor graag van het college of zij kans ziet dit ook in Delft in te voeren. De SP dient hierover een motie in.

Cultuur. Wij willen graag horen van het college wat zij concreet gaat doen om de Sigarenfabriek te ondersteunen in haar zoektocht naar een geschikt en vooral betaalbaar pand. De sigarenfabriek levert een belangrijke bijdrage en de SP wil dit kunstenaarscollectief behouden. De motie ligt al klaar en wordt ondersteund door GroenLinks, Stadsbelangen en STIP.

In juni 2006 deden SP, PvdA en VVD in de Tweede Kamer een voorstel voor het gratis openstellen van de Rijksmusea. Goed voorstel. Ik wil in Delft graag een onderzoek naar het openstellen van de gemeentelijke musea. En vanwege de kosten is het wellicht beter daarvoor een dag te kiezen, bijvoorbeeld in het weekend. Dit heeft, denken wij een gunstig effect op de bedrijvigheid in de stad, kan goede impulsen hebben voor de rest van stad, en biedt ook delftenaren de kans om “hun” musea gratis te bezoeken. De eventuele dekking voor een onderzoek – en misschien zelfs de uitvoering – kan gevonden worden in de stadsmarketing Maar dat zou ik graag onderzocht willen zien. Wij dienen hiertoe een motie in.

En dan de bezoekvrouwen. Wat een fantastisch project. De vrouwen die dit doen, doen al jaren goed werk en hun inspanningen werpen steeds vaker, meer vruchten af. Enkele honderden vrouwen zijn afgelopen jaren bezocht en zijn uit hun sociaal isolement getrokken. Ik begrijp dat de vrouwen die dit werk doen inmiddels zo’n naam hebben opgebouwd dat zij ook door mannen benaderd worden als er vragen en/of problemen zijn. Delft schept met reden op over dit project. Dan vind ik het alleen erg jammer dat dit college al het werk teniet wil doen, door van de baan ‘bezoekvrouw’ een opstapbaan te maken. En de huidige bezoekvrouwen op dit moment moeten solliciteren. Zonde! Zonde van het netwerk dat deze vrouwen hebben opgebouwd, zonde van alle energie de afgelopen jaren. Ik wil het college dan ook oproepen deze vrouwen een baan aan te bieden en dit te betalen uit het extra personeelsbudget dat gereserveerd is. De SP dient hiertoe een motie in.

En dan een van de meest kwetsbare groepen van Delft, de daklozen. Ik begrijp dat stichting Jeroen nog steeds vaak nee moet verkopen, en is uitbreiding van plaatsen en medewerkers is nog steeds nodig. Graag reactie van het college hierop. En iets anders waar ik me zorgen over maak. Stichting Jeroen moet tot op heden de eigen bijdrage van de gebruikers innen, en wordt subsidie toegekend alsof ze deze bijdrage ook volledig kunnen innen. Dat lijkt mij om meerdere redenen niet wenselijk. Begrijp me niet verkeerd, als er sprake is van een volledige uitkering, mag er best een bescheiden bijdrage gevraagd worden. Maar gezien de hulpverlenersrelatie die soms moeite kost om op te bouwen is het wat ons betreft niet wenselijk dat na heel veel investeren in vertrouwen, dat vertrouwen vervolgens beschadigd wordt door het innen van een eigen bijdrage. Kan het college hier niet iets anders op verzinnen. Graag een reactie.

Tot slot, en dit is misschien wel het beste voorstel: de SP wil een ander kabinet. Ook hier wacht ik even de reactie van het college af en wellicht de rest van de raad. We overwegen een motie.

Ik wil hiermee alleen maar zeggen dat de SP haar ogen niet sluit voor de hoeveelheid bagger – ik kan er geen ander woord voor verzinnen – die uitgestort wordt over gemeenten vanuit Den Haag. Meer taken, minder geld en wel hoge uitvoeringskosten. Dat valt niet mee. Maar ik reken op creativiteit en bevlogenheid. De strijd tegen armoede kan niet anders dan gewonnen worden. Het beschermen van de zwakkeren dient prioriteit te hebben.